MAHALLİ DİLİMİZ.
| S.No | KELİME |
ANLAMI |
|---|---|---|
| 1. | Abası güzel | Şaka, seslenme ifadesi |
| 2. | Ağızı birlemek | Anlaşarak,aynı şekilde konuşmak |
| 3. | Ağzı kılavlı |
Hafif,oturaklı değil |
| 4. | Ahiretlik |
Sevgi ifadesi,Ahret arkadaşı olma isteği |
| 5. | Alaca düşmek | Üzümlerin tatlanmaya başlaması |
| 6. | Anadan üryan | Çıplak |
| 7. | Avgın | Suyun atıldığı,götürüldüğü ark |
| 8. | Avurt | Yanakların ağızdaki boşluğu |
| 9. | Balak | Manda Yavrusu,Malak |
| 10. | Banak | Yufka ekmeğin,yemek yerken kaşık niyetine kullanılması |
| 11. | Bayaktan | Biraz önce |
| 12. | Bayır |
Yokuş |
| 13. | Boz söktürmek | Zora koşmak |
| 14. | Buluda ürümek | Havalı olmak,kibirlenmek |
| 15. | Bundan Belli | Bundan sonra |
| 16. | Camız | Manda |
| 17. | Culuk | Hindi |
| 18. | Çal dakıl olmak | Sırnaşmak |
| 19. | Çeltek | Çoban yamağı Küçük çocuk |
| 20. | Depik | Tekme |
| 21. | Depmek | Doldurmak |
| 22. | Dıkız | Tutmuş,setleşmiş toprak |
| 23. | Dınılamak | Boş yere konuşup durma |
| 24. | Dirgen | Dört yada beş parmaklı demir tarım aleti |
| 25. | Dızıklamak | Dizlerinin üstüne gelmek |
| 26. | Dolukmak | Ağlayacak gibi olmak |
| 27. | Donak | Tip,renk |
| 28. | Dongurdak | Büyük tıkırdak,koyun çanı |
| 29. | Duluk | Kulak altı |
| 30. | Ekmek kepisi | Çalışmayan,yemekten başka bir yaramayan |
| 31. | Elbirliği etmek | Kötü işte arkadaşlık yapmak |
| 32. | Eli bol | Dağıtan,cömert |
| 33. | Eli uz | Becerikli,iş bilir |
| 34. | Eli uzun | Çalmaya müsait |
| 35. | Eline Sağlık | Teşekkür,ayrıca yapılmayan zamanı geçen bir iş için sitem |
| 36. | Elleğam | Galiba,Herhalde |
| 37. | Eyer heybesi | At eyeri için özel heybe |
| 38. | Filik | Tiftik |
| 39. | Filikli | Tiftikten yapılan battaniye |
| 40. | Fişeklemek | Kışkırtmak |
| 41. | Fışkı | At dışkısı,hanımlar için hakaret yada iltifat terimi |
| 42. | Gabala | Bir İşin herhangi bir hesaba girmeksizin yapılması için anlaşılan ücret tesbiti |
| 43. | Gada almak | Sevdiğine gelen kötülüğe talip olmak |
| 44. | Geçe | Derenin,ırmağın karşılıklı tarafları |
| 45. | Gemeni gevmek | Yokluk içinde çırpınmak |
| 46. | Gemiye | Gecgere |
| 47. | Gen | Genç tarla |
| 48. | Gezeğen | Çok gezen |
| 49. | Gıcık | Merinos koyun |
| 50. | Gicişmek | Kaşınmak |
| 51. | Gırnav olmak | Mart kedisine benzemek |
| 52. | Gırpacana koymak | Azarlamak sıkıştırmak |
| 53. | Gıstırpa | Kıstıran saçı toparlayan saç tokası |
| 54. | Gödek | Kuyruğu Kısa |
| 55. | Göğünmek | Birazcık yanarak bezde yanık izinin belli olması |
| 56. | Gubuz olmak | Keyifli sohbet |
| 57. | Gulun atmak | At eşek için ölü doğum yapmak |
| 58. | Gunnamak | Eşeğin doğurması |
| 59. | Gurk | Anne tavuk |
| 60. | Gurük | Kulakları kısa |
| 61. | Güdümen | Şimşek |
| 62. | Günülemek | Başkasına yapılandan aynen istemek |
| 63. | Günün kulağı | Sabah çok erken |
| 64. | Güzlük | Güzün doğan, son doğan çocuk |
| 65. | Halbur altı | Kalburun altında kalan, değersiz |
| 66. | Harnup | Keçiboynuzu |
| 67. | Hasislik Etmek | Pintilik etmek,kıskanma |
| 68. | Hatlı Hameyli misin | Bu kadar kıymetin niçin olsun |
| 69. | Havkalamak | Apar topar kucağına almak |
| 70. | Havkiyetsiz | Vefasız |
| 71. | Hay etmek | Tesadüfe bırakarak atmak |
| 72. | Hengilim atmak | Keyifle oynamak,oynaşmak |
| 73. | Herg | Nadas |
| 74. | Herglik | Nadasa ayrılmış,ekilmeyen arazi |
| 75. | Heri | Hey,Seslenme,Hitap |
| 76. | Heybe döndürmek | Yozgat düğünlerinde bir adet,gelen hediyeye karşılık vermek |
| 77. | Heyiklemek | Korkuyla etrafı gözetlemek |
| 78. | Honaz | Yaşlı tarla |
| 79. | Honoz | Boz kalmış tarla |
| 80. | Hotul hotul ötmek | İçinden kızmak, dışa varamamak |
| 81. | Hoydana | İri ve biçimsiz |
| 82. | Höbek | Biriktirilmiş saman yığını |
| 83. | Hürük | Bir yere biriktirilmiş taş, odun, tezek v.s |
| 84. | İbiğinden yakalamak | En zor anında kıstırmak |
| 85. | İkirciklenmek | Şüphelenmek.Oruç tuttuğu ile bayram etmez |
| 86. | İmam tahtası | Göğüs |
| 87. | İnce hastalık | Verem |
| 88. | Irgatlık İşlemek | Ekin hasadının tırpanla yapılması |
| 89. | İrişgik | Et sucuğu |
| 90. | İsilemek | Yüzde boyunda kabarcıklar,allerji |
| 91. | Ismarıç | Sipariş |
| 92. | Issı boran | Issız yerlerin soğuğu |
| 93. | İstihlahlanmak | Nazlanmak |
| 94. | İşgillenmek | Şüphelenmek |
| 95. | İtağa | Üzerinde un bezi atılan örtü |
| 96. | Karahaybatçı | Her zaman kötü haber getiren |
| 97. | Karık | Bostan tarlası ve bahçelerde |
| 98. | Kayarlatmak | Atın ayağından çıkan eski nalları tekrar ata çaktırmak |
| 99. | Kayış atmak | Atın kayışlardan kurtulması,hakaret |
| 100. | Keşkem | Keşke,Keşki,öyle olsa daha iyi anlamında |
| 101. | Kilte | Kemer |
| 102. | Kıraç | Ekime müsait olmayan arazi |
| 103. | Kısır | Kuzusu olmayan koyun |
| 104. | Korsen sıpa | Gire sıpa |
| 105. | Korsenletmek | Ateşi söndürmeye yüz tutturmak |
| 106. | Koyun gözü | Papatya |
| 107. | Köz tavası | Köz alınan,ateş tavası,küreği |
| 108. | Kürtün | İlkel semer |
| 109. | Malağma | Döven altında iyice ezilmiş,saman ve dane karışımı |
| 110. | Maşala | İki karık büyüklüğünde büyük karık |
| 111. | Mayası bozuk | Hareketleri ahlaksız olan, bir azda sıhri geçmişinde tereddütler |
| 112. | Mayıl mayıl bakmak | Aptalca, zavallıca bakmak |
| 113. | Meses | Övendere |
| 114. | Mukayyet olma | Sahip olma |
| 115. | Mukallit | Taklitçi |
| 116. | Mulus olmak | Kağnıda tekere sürmek için yoğurdun konulduğu yer |
| 117. | Nacak | Küçük balta |
| 118. | Nahas | Hayrola,bu nasıl olsun |
| 119. | Namlı | Saman yığını |
| 120. | Namtı | Sapsız bıçak |
| 121. | Narh | Ölçü konan fiyat |
| 122. | Narpuz | Yabani nane |
| 123. | Navrak | Yüz çehre |
| 124. | Navrız | Bahar çiğdemi |
| 125. | Naziyo | Ne gezer |
| 126. | Neylişik | Ne alakası var, bana ne |
| 127. | Noda | Üstü topraklanmış artık saman yığını |
| 128. | Nodul | Övenderenin ucundaki küçük ve ince sivri demir |
| 129. | Nörüyon | Ne Yapıyorsun |
| 130. | Oku yiğinli | Hafif,oturaklı değil |
| 131. | Öğürsemek | Dişi sığırlar için Çiftleşme isteği anlamında |
| 132. | Öksüz duvar | Yıkılmak üzere olan üstü açık duvar |
| 133. | Örüme çıkmak | Koyunun gece yaylımına çıkması |
| 134. | Öveç | Şişeğin erkeği |
| 135. | Saçkı | İri saman, yakacak |
| 136. | Sakalı ağarasıca | Çok yaşa dileğinde dua |
| 137. | Sarım gürüm olmak | Sevmek,çabuk kaynaşmak |
| 138. | Semelmek | Aptallaşmak |
| 139. | Sevindirik olmak | Çok sevinmek |
| 140. | Seyip | Başı boş |
| 141. | Seyis | At bakıcısı-Erkek keçi |
| 142. | Sınar | Akrama hısım |
| 143. | Sınıkçı | Kırık çıkık yapan ara ebesi |
| 144. | Sinini sulamak | Geçmişlerine küfretmek |
| 145. | Sıracalı | Pis, beceriksiz |
| 146. | Soğulmak | Kesilmek,arkası gelmemek,ineğin südü |
| 147. | Sütü bozuk | Aynı şekilde |
| 148. | Şafaklamak | Birden karşısına çıkmak |
| 149. | Şalak | Ham kavun |
| 150. | Şaplak | Tokat |
| 151. | Şarkada | Şımarık |
| 152. | Şerbetli | Şer bir olaydan artık hiçbir şekilde etkilenmemek |
| 153. | Tarla tapanı | Bir cins ot |
| 154. | Tecen | İki taş arasında suyu giderilmiş yassı peynir kalıbı |
| 155. | Teleme | Torbaya dökülen sulu yoğurt |
| 156. | Terki | At-eşek binicisinin arkasında binilen yer |
| 157. | Tezgire | Söğüt çubuğundan örülmüş küçük sepet |
| 158. | Tezmek | Buzağı için birden koşmak |
| 159. | Tokaç | Yün yıkarken kullanılan ağaç alet |
| 160. | Toklu | Bir yaşına değmiş kuzu |
| 161. | Tomurgu | Büyük testere |
| 162. | Tor | Acemi,tor tosun,tor sıpa, tor at gibi |
| 163. | Töretmemek | Büyümesini,çoğalmasını engellemek |
| 164. | Uçkur | Don lastiği yerine kullanılan uzun ince bez parçası |
| 165. | Uğundurmak | Çok canını yakıp ağlatmak |
| 166. | Uruplağa | Bir kiloluk tahıl ölçü birimi |
| 167. | Üğütmek | Buğdayı un etmek |
| 168. | Üsgüle | Bir soğan çeşidi |
| 169. | Üstürüplü | Oturmuş, yerinde |
| 170. | Yaşmak | Baş örtüsü |
| 171. | Yatık | Çam testi |
| 172. | Yelikmek | Şımarmak |
| 173. | Yular | Hayvanların başlarına bağlanmış ip |
| 174. | Yumuş | Emir |
| 175. | Zabın-namak | Zayıflamak |
| 176. | Zağar | Küçük köpek |
| 177. | Zağlatmak | Kaymasını kolaylaştırmak itmek |
| 178. | Zahra | Tahıl türü |
| 179. | Zerze | Kapı kiliti |
| 180. | Zıbık | İri hayvan gibi |
| 181. | Zibil | İşe yaramaz çok |
| 182. | Zılgıt | Terslemek hakaret etmek |
| 183. | Zırıl | İri çirkin |
Kaynak: Değerli hemşehrimiz Ertuğrul KAPUSUZOĞLU’nun 1996 YOZGAT Kültür Takvimi: