ATASÖZLERİMİZ
A
Aç koynunda azık durmaz
Ananın bastığı yavru ölmez.
Açık yaraya kurt düşmez.
Ağaca dayanma kurur, insana güvenme ölür.
Akılsız baştan sefil taban ne çeker.
Altın iyisi arkadan gelmez.
Atın eşik, gümüş eşiğe muhtaçtır.
Akılsız başın cezasını ayaklar çeker.
Aslında olan, tırnağına getirir.
Alışmış kudurmuştan beterdir.
Aptalın karnın doyunca gözü yolda olur.
Aş sabahın iş sabahın.
At sahibinin altında kişner.
At olacak tay yürüyüşünden belli olur.
At ver hısım ol, kız ver hasım ol.
At ile avrat yiğidin ikbalindendir.
At alırsan yazın, deve alırsan güzün,avrat alırsan gezin ha gezin.
Atın iyisi arkadan girmez.
Adamakla mal tükenmez.
Adamın iyisi iş başında belli olur.
Akrabanın akrabaya ettiğini akrep etmez.
Aptal düğünden, çocuk oyundan usanmaz.
Arkalı it kurdu boğar.
Akşam gelen misafirin, yiyeceği bulgur sıkısı, yatacağı ahır sekisi.
Arife günü yalan söyleyenin, bayram günü yüzü kara çıkar.
Arkadaş dediğinin gölgesinde suç işlenir.
Atın iyisine doru, yiğidin iyisine deli derler.
B
Boşboğazın sigarası yanmaz.
Buyrulmadık yumuşu puşt oğlan tutar.
Bin bilirsen bir bilene danış.
Bir bulutla kış gelmez.
Bir koyun başı pişinceye kadar, kırk kuzu başı pişer.
Büyük ekmek, büyük bezeden olur.
Büyük lokma ye, büyük konuşma.
Bağa bak üzüm olsun, yemeye yüzün olsun.
Bitli baklanın kör alıcısı olur.
Bilinmedik aş, ya karın ağrıtır ya baş.
Baskısız yonganı yel alır.
Bugünkü tavuk, yarın ki kazdan iyidir.
Bağlı aslana tavşan bile hücum eder.
Baş başa,baş padişaha bağlıdır.
Bekar gözüyle kız alınmaz.
Bir ağaçtan, oklukta çıkar, boklukta.
C
Can boğazdan gelir.
Can çıkar, huy çıkmaz.
Canı yanan eşek atı geçer.
Cıngırdak bayramda satılır.
Cinsinde olan,tırnağında getirir
Çağrılmadık yere, çörekçi ile börekçi gider.
Çiftçilik, eşeğin kuyruğuna benzer, ne uzar ne kısalır.
Çubuğiken çıt demeyen, hezeniken küt demez.
Çürük iple kuyuya inilmez.
Çürük tahtaya çivi geçme.
D
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Dönen değirmenin ağzına necaset atılmaz.
Düşmez kalkmaz bir Allah.
Düşünmeden çiş yapmaya oturan, çömüdü çömüdü taş arar.
Döven öküzünün ağzı bağlanmaz.
Damdan düşenin halinden damdan düşen bilir.
Deli dersen deli olur, veli dersen veli olur.
Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar.
Dek duranın devesi ölmez.
Dişini gösteren it ısırmaz.
Dağ diye dangırdama dağın kulağı vardır.
Dağda gezen kurdu görür.
Dede çağla yese, torunun dişi kamaşır.
Deli ile devletli bildiğini işler.
Deli ineğin akıllı buzağısı olmaz.
Deli deliyi görünce değneğini saklar.
E
El işlerse ağız gevişler.
Etme kulum bulursun, inileme ölürsün.
Emanet ata binen tez iner.
Ele değen, saman çuvalına da değer.
Elden gelen elli gün gitmez.
Eşek tavlanmakla eşeklikten kurtulmaz.
El ayranı ciğer soğutmaz.
El adama akıl verir de ekmek vermez.
El elin aynasıdır.
El gömleğiyle gerdeğe girilmez.
El adamın düşünü azdırır ama çimecek su vermez.
Elden ekmek yiyen yolda acıkır.
Eskisi olmayan yenisi olmaz.
El ile yur, elde yüzü.
Eceli gelen it, cami duvarına siğer.
El adamın düşünü azdırır da, suyunu ısıtmaz.
El işlerse, ağız gevişler.
Emanetin bağrı yuka olur.
Ergen gözüyle kız alma, gece gözüyle bez alma.
Ergene karı boşaması kolay olur.
Eşek eşeği öndüçlü kaşır.
Eşeğini satan, çü demenden kurtulur.
Evden kedi gitse yeri belli olur.
G
Göz bakar, can çeker.
Geç olsun güç olmasın.
Gardaş gardaşı atar, yar başında tutar.
Garip hırsızlığa çıksa, ay ilk akşamdan doğar.
Garip itin kuyruğu döşünde gerek.
Gavura kızıp oruç yenmez.
Gavurun ekmeğini yiyen,gavurun kılıcını çalar.
Gençlikte kazan, kocalıkta ye.
Göl yerinden su eksik olmaz.
Gönülsüz köpek kurda gitmez.
Garip kuşun yuvasını Allah yapar.
H
Hastaya kar sorulmaz.
Her sinek bal yapamaz.
Herkes kazandığı yese, aptal acından ölürdü.
Hop demeyle dere atlanmaz.
Huylu domuz huyundan vazgeçmez.
Hamama giren porsuk, terlemeyince çıkmaz.
Has düdük, kuru söğütten kavlamaz.
Hasta yatan değil, vadesi yeten ölür.
Haydan gelen huya gider, yelden gelen sele gider.
Hazıra dağ dayanmaz.
Horozu çok olan köyün sabahı geç olur.
I-İ
Irgatın kötüsü gün aşarken çalışmaya başlar.
Isıracak it dişini göstermez.
Irmaktan geçerken at değiştirilmez.
İtme el kapısını el ucuynan, iterler kapını omuz gücüynen.
İşten artmaz, dişten artar.
İyi türkü kırk gün söylenir.
İtin aklı eksiği, baklavadan pay umar.
İt ite buyurur, it de kuyruğuna buyurur.
İt halt yemeye tövbe etmez.
İt kapıda zabın gerek.
İt kağnı gölgesinde yatar da kendi gölgem sanır.
İt korktuğu yere pek ürer.
İş başa düşünce gayret dayıya düşer.
K
Köpekli köye değneksiz girilmez.
Kart horozun ne zaman öteceği belli olmaz.
Kızım sana söylüyorum gelinim sen anla.
Koç olacak kuzu, koçun yanında gezer.
Kötü kabağın, kötü dölü olur.
Kuru söğütten düdük kavlamaz.
Kurt atadan gördüğünü işler.
Kurt kocayınca köpeğin maskarası olur.
Kalmış kağnıyı koca öküz çeker.
Kancık yalanmayınca erkek dolanmaz.
Kaynanalı gelin hatın gelin, kaynanasız gelin odun gelin.
Kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez.
Koça kuyruk yük değildir.
Kapını kilitli tut, komşunu hırsız tutma.
Kasabın yağı fazla olursa, üstüne başına sürer.
Kazana kulpu evde takarlar.
Keçinin boynuzu gicişince, çobanın deyneğine sürünür.
Kefilin ya saçı ya sakalı.
Kırığına güvenen ersiz kalır.
Kuş kuşun yüzüne öter.
Körünen yatan şaşı kalkar.
Kazanmadan kazan kaynamaz.
Karda yürür, izini belli etmez.
Kedi ile harala gidilmez.
Kız anadan beller mahle gezmeyi, oğlan babadan beller yazı yazmayı.
Kızı kız iken değil, gelin iken gör,gelin iken değil,beşik başına gör…
Kimse yoğurdum ekşi demez.
Kara kazana yaklaşma karası bulaşır.
Karanlıkta yapılan iş alacalı olur.
Kargaya yavrusu anka görünür.
Kardeş kardeşi iter, yar başında tutar.
L
Lafını bilmeyen yengeyi, hem kız evinden kovarlar hemi oğlan evinden.
Lafın iyisi kısa olur.
M
Merhametten maraz doğar.
Misafir kılığına göre karşılanır, sohbetine göre uğurlanır.
Mal çoğaldıkça uğurlanır.
Mart kapıdan baktırır, kazma yürek yaktırır.
Mecliste dilini, sofrada elini tut.
Meyvesiz ağacın gölgesi olmaz.
Minare yıkılır, mihrap yerinde kalır.
N
Nasipsiz it, kurban bayramında ermenim mahallesinde gezer.
Ne kızı ver, ne dünürü küstür.
O-Ö
Oğlan anasını, inek danasını bilir.
Oğlan dayıya, kız bibiye çeker.
Oğlan yer oyuna gider, çoban yer koyuna gider.
Ot kökünün üstünde biter.
Öküz altında buzağı aranmaz.
Ölmüş eşek kurttan korkmaz.
Ölü ile gelinin atı yüğrük olur.
Öldü dayım, yitti payım.
Ölüye giden ağlar, düğüne giden oynar.
P
Parayla imanın kimde olduğu belli olmaz.
Parmağının girmediği yere başını sokma.
S-Ş
Sahipsiz sürüyü kurt kapar.
Sabahın hayrı akşamın şerri.
Sağ gözün göze faydası olmaz.
Sağır duymaz uydurur.
Sebepsiz kuş ötmez.
Sen ölmeyince el terlemez.
Sap kabarır, Türk kubarır.
Sel gider, kum kalır.
Sıçandan doğan kendir keser.
Sen övme işin övsün.
Sakınan göze çöp batar.
Sen eli görmezsin el seni görür.
Sıpalı eşek yığın dağıtır.
Suyun ığıl ığıl akanından, adamın yere bakanından kork.
Sen evme işin evsin.
Sora sora Bağdat bulunur.
Sorma kişinin aslını, sohbetinden bellidir.
Samanlıkta iğne aranmaz.
Sahipsiz sürüyü kurt kapar.
Sinek pis değil mide bulandırır.
Sıcak ağıldan kuzu kaçmaz.
Şahin küçüktür ama turnayı gökten indirir.
Samanlığı dana bitirir.
Saman elinse samanlık senin.
Sel gider kum kalır.
T
Taşıma suyla değirmen dönmez.
Temiz dereden pis su akmaz.
Tarla alırsan bozdan, avrat alırsan kızdan al.
Tırnak cefadan, saç sefadan uzar.
Tarlayı taşlı kızı kardaşlı yerden al.
Tarla taşlı,söz yamaçlı olur.
U-Ü
Ummadığın taş baş yarar.
Ulu sözü tutmayan uluya uluya dağda kalır.
Uyuz itte gümüş kaşağı aranmaz.
Ucuz sirke baldan tatlıdır.
Ürümesini bilmeyen it, sürüye kurt getirir.
V
Varlık deşindirir, yokluk düşündürür.
Vakitsiz açan gül tez solar.
Vardığın yer kör ise bir gözünü kapat.
Y
Yel eserken harmanını savur.
Ya bu deveyi güdersin, ya bu diyardan gidersin.
Yalanla iman bir arada durmaz.
Yolcu yolunu bulur.
Yağmur yağar, yarıklar kapanır.
Yağ yiyen it yüzünden belli olur.
Yakına erinen, uzağa yorulur.
Yavuz itin yarası eksik olmaz.
Yara gider, yeri gitmez.
Yaz günün yağmuruna güvenilmez.
Yazın gölge hoş, kışın çuval boş.
Yazın boku kışa katık olur.
Yazın gezeni kışın bunelek tutar.
Yazın yaşa, kışın taşa oturulmaz.
Yiğidin anası tez ağlar.
Yerli kaya yerinden oynamaz.
Yol çalısız, el delisiz olmaz.
Yoldan önce arkadaşını, evden önce komşunu seç.
Yiğit at yemini arttırır.
Yerine düşmeyen kız yerini yerini gezer.
Yarış atı çifte koşulmaz.
Yarım doktor candan, yarım imam imandan eder.
Yolda binen, belde iner.
Yumulan gözün hatırı sayılmaz.
Yük altında eşek anırmaz.
Yokuş dibinde öküz yemlenmez.
Yüğrük atın çiftesi pek olur.
Yiyen ağız utanır.